Pensioencolumn – Werkingssfeer: het sluiprisico waar werkgevers vaak te laat achter komen

De meeste ondernemers letten goed op hun kosten. Ze kennen hun marges, hun leveranciers, hun personeel. Maar er is één risico dat toch steeds weer onverwacht opduikt: de werkingssfeer van bedrijfstakpensioenfondsen. Het is een risico dat niet schreeuwt, niet waarschuwt en niet op de deur klopt. Het zit gewoon stil te wachten tot een fonds u vindt.

Want zo werkt het helaas: u hoeft zich nergens voor aan te melden. Geen formulier, geen aanvraag, geen vinkje. Het enige wat bepaalt of u onder een verplicht gesteld pensioenfonds valt, zijn uw feitelijke werkzaamheden. Wat u werkelijk doet dus, niet wat u denkt dat uw corebusiness is.

Een recente zaak illustreert dat scherp. Een groothandel, die eigenlijk vooral dozen verplaatst, deed óók nog iets erbij: logo’s op bedrijfskleding zetten. In de ogen van de ondernemer een bijzaak. In de ogen van het pensioenfonds een duidelijke activiteit die precies onder de omschrijving van hun werkingssfeer viel. Het hof vond dat de verplichtstelling formeel inderdaad van toepassing was, maar vond het vervolgens “naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid” onaanvaardbaar om die toe te passen.
Klinkt mooi, maar de Procureur-Generaal zette er forse vraagtekens bij. De uitleg van een verplichtstellingsbesluit is namelijk objectief: de cao-norm. Geen ruimte voor zachte randjes. Geen ruimte voor “ja maar dit doen wij er alleen bij”. En zelfs als een verplichtstelling geen hoofdzaakcriterium bevat, geldt er nog steeds een ondergrens. Die moet je wel goed motiveren — en dat was hier nu precies het punt.

Maar los van deze zaak is de les heel simpel. Werkingssfeer is geen mening. Geen interpretatie. Geen gesprek. Het is tekst. En als uw activiteiten binnen die tekst vallen, dan valt u eronder. U kunt het er niet bij laten zitten. Het pensioenfonds zeker niet.
Daarom is het verstandig om periodiek te toetsen welke activiteiten u werkelijk uitvoert en of die passen binnen een CAO of verplichtstelling. Niet wachten tot een fonds aan de lijn hangt of een naheffing stuurt over vijf jaar terug.

In pensioenland geldt namelijk een realiteit waar we niet omheen kunnen:
u kunt een verplichtstelling negeren, maar zij u niet.